๑ มิถุนายน ๒๔๙๙ ถ้ำจอมพล อ. จอมบึง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ร.9 พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จประพาสถ้ำจอมพล และทรงเยี่ยมราษฎรที่อำเภอจอมบึง เมื่อวันที่ ๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๙ ในการนี้ได้ทรงจารึกพระปรมาภิไธยย่อ "ภ.ป.ร." ที่หน้าถ้ำจอมพล และได้ทรงปลูกต้นสัก สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงปลูกต้นกัลปพฤกษ์ ไว้เป็นที่ระลึก ณ สวนรุกขชาติ บริเวณหน้า ถ้ำจอมพล พร้อมกับโปรดให้ราษฎรได้เฝ้าทูลละอองชุลีพระบาท อย่างใกล้ชิด

รายละเอียดการเสด็จฯ ณ ถ้ำจอมพล (1 มิ.ย. 2499)

• กิจกรรมสำคัญ: พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ ทรงจารึกพระปรมาภิไธยย่อ "ภ.ป.ร." ที่หน้าถ้ำ, สมเด็จพระพันปีหลวงทรงปลูกต้นกัลปพฤกษ์, และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (สมเด็จย่า) ทรงปลูกต้นนนทรี ณ สวนรุกขชาติ
• การเยี่ยมราษฎร: ทรงเยี่ยมเยียนประชาชนในพื้นที่อำเภอจอมบึงอย่างใกล้ชิด
• ความสำคัญของถ้ำจอมพล: เป็นถ้ำหินปูนโบราณที่รัชกาลที่ 5 พระราชทานนาม และเคยมีพระมหากษัตริย์เสด็จฯ เยี่ยมชมมาแล้วหลายพระองค์ ทำให้ถ้ำจอมพลมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์

พระมหากรุณาธิคุณต่อเนื่อง

• จากประสบการณ์ครั้งนั้น พระองค์ได้ทรงริเริ่มโครงการพัฒนาพื้นที่อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี เช่น การฟื้นฟูผืนป่า และการส่งเสริมศูนย์ศิลปาชีพฯ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตราษฎรชายแดนให้มีรายได้และมีความมั่นคง ซึ่งเป็นที่มาของคำขวัญท้องถิ่น "ปกป้องผืนป่า เพิ่มคุณค่าครอบครัว ล้อมรั้วแผ่นดิน สร้างศิลปินชาวบ้าน แหล่งผลิตอาหารแดนไกล มรดกไทยคู่แผ่นดิน".